วิชาโหราศาสตร์เป็นวิชาการชั้นสูงมีความยิ่งใหญ่มาแต่โบราณกาล ก่อนพุทธกาลหลายพันปี จัดเป็นวิชาที่สงวน
ไว้ในกลุ่มชนชั้นสูง ในอินเดียผู้ที่จะศึกษาได้มีแต่บุคคลในวรรณะพราหมณ์และกษัตริย์เท่านั้น โดยเฉพาะวรรณะ
กษัตริย์เป็นวิชาบังคับที่ต้องศึกษา ซึ่งเป็นวิชาหนึ่งในศิลปะชั้นสูงสิบแปดประการ
วิทยาการนี้มีชื่อเป็นภาษาสันสกฤตว่า โชยติ ตรงกับคำว่า โชติ ภาษาบาลีแปลว่า แสงสว่าง หรือ ดวงดาว
ปัจจุบันเราเรียกศาสตร์นี้ว่า ดาราศาสตร์ และ โหราศาสตร์ แยกออกเป็นสองสาขาวิชา บุคคลในวรรณะพราหมณ์
เรียนไว้เพื่อสอนผู้อื่น แต่วรรณะกษัตริย์ เรียนไปเพื่อปราบปรามศัตรู
เนื่องจากเป็นศาสตร์ชั้นสูง ผู้ที่ได้ศึกษาศาสตร์นี้ในประเทศไทย ตั้งแต่สมัยสุโขทัย ก็ยังเป็นชนชั้นกษัตริย์
ตามหลักศิลาจารึกและหนังสือเรื่อง ไตรภูมิพระร่วง ได้ปรากฏข้อความไว้ว่า สมเด็จพระมหาธรรมราชาฦาไทย
ได้ทรงบัญญัติโชยติศาสตร์ คือ ตำราโหราศาสตร์ขึ้น ซึ่งยังเป็นต้นแบบหลักวิชาโหราศาสตร์ที่สำคัญในปัจจุบัน
ในจารึกยังแสดงให้เห็นว่า ทรงเป็นกษัตริย์ไทยพระองศ์แรกที่ทรงศึกษาโหราศาสตร์จนเชี่ยวชาญ
สมัยกรุงศรีอยุธยา เชื่อว่าจะต้องมีผู้ศึกษาวิชาโหราศาสตร์มากกว่าสมัยกรุงสุโขทัย อันได้แก่ พระมหากษัตริย์
พระมหาราชครู และเจ้านาย กับนักปราชญ์ราชบุรุษ เท่านั้น หลักฐานที่ค้นพบก็มีในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
ที่พบใน ลิลิตยวนพ่าย ความตอนหนึ่งว่า พระองศ์ทรงรอบรู้วิชาโหราศาสตร์เสมือนการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า
โหรใหญ่สมัยกรุงศรีอยุธยาอีกท่านคือ โหรทายหนู พระมหาราชครู อาจารย์ของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
ผู้เป็นบิดาของศรีปราชญ์ ซึ่งท่านเป็นผู้นิพนธ์ สมุทรโฆษ คำฉันท์ มหาชาติคำหลวง และ หนังสือ จินดามณี
สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เริ่มแต่สมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุโลกมหาราช พระปฐมบรมราชจักรีวงศ์ทรงเป็นโหราจารย์
ผู้ทรงพระปรีชาทั้งภาคศาสตราคมและศิลปาคม แม้แต่การหาฤกษ์สร้างกรุงเทพมหานคร ทรงคำนวณเอง นิมิต
ต่างๆที่บังเกิดก็ทรงทราบและทรงพยากรณ์ด้วยพระองศ์เองโดยตลอด พระองศ์ได้ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ในเรื่อง
รามเกียรติ์ แทรกความรู้ทางโหราศาสตร์ไทยเข้าไปให้เหมาะสมตามท้องเรื่อง อันนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณ
แก่อนุชนรุ่นหลังอย่างล้นพ้น
โหรใหญ่ในสมัยกรุงศรีรัตนโกสินทร์ ที่มีผลงานเลื่องลืออยู่อีกพระองศ์คือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ทรงคำนวณปฏิทินรายปีด้วยพระองศ์เองและประกาศให้ประชาชนทราบทุกปี และเมื่อมีปรากฏการณ์พิเศษ เช่น
สุริยคราสที่หว้ากอ ซึ่งทรงทราบได้จากหลักโหราศาสตร์ ได้ทรงประกาศให้ประชาชนทราบล่วงหน้าก่อนที่เหตุ
การณ์จริงจะบังเกิด นับเป็นพระมหัจฉริยะภาพอันสำคัญ เช่นที่สมเด็จพระมหาธรรมราชาฦาไทยได้ทรงประกาศ
มาก่อน
การที่นำเอาประวัติศาสตร์โหราศาสตร์มากล่าว เพื่อชี้แจงให้เห็นว่าวิชาโหราศาสตร์เป็นวิชาการชั้นสูงแขนงหนึ่ง
และไม่ต้องการให้ท่านทั้งหลายหลงงมงายในทางที่ผิด ความรู้และศาสตร์ต่างๆทุกอย่างมีทั้งคุณและโทษ ขึ้นอยู่
กับบุคคลที่นำไปใช้ ดั่งแพทย์ศาสตร์ช่วยคนได้ ก็สามารถฆ่าคนได้เช่นกัน ขอให้ทุกท่านเปิดใจแล้วท่านจะเข้าใจ
อย่างถ่องแท้
|
